Thông báo: Tinviet.net.vn vừa được thây đổi về giao diện, cập nhật lại nội dung. Do đó, bạn có thể thấy những bài viết rất cũ trước đó. Chúng tôi rất tiếc và xin lỗi bạn vì sự bất tiện này.

13 lượt xem

Tư duy và tác phong Nam-Nữ: Dị biệt hay đồng điệu ?

   Mới đây, các nhà khoa học phát hiện ra sự khác biệt giới tính không chỉ do môi trường, nuôi dưỡng và tập quán xã hội, mà còn do bẩm sinh, nên mọi biện pháp hoán đổi khiên cưỡng chỉ đem lại kết quả rất khiếm tốn. Việc lựa chọn loại đồ chơi yêu thích của hai giới tính đã khác biệt ngay từ lúc ra đời. Lý thuyết cho rằng đàn ông, đàn bà có sự tiến hóa khác nhau về tác phong và tư duy đã được chấp nhận rộng rãi.

   Đánh đổ thuyết ưu sinh

 

   Thập niên 70, tại một số nước phương Tây có phong trào cho bé trai chơi búp bê, còn con gái thì chơi những món đồ chơi có động cơ. Ý tưởng này phát sinh từ niềm tin rằng con trai được sinh ra để làm những công việc nặng nhọc, với thần kinh thép và kiệm lời, trong khi con gái được sinh ra để làm những công việc tẩn mẩn, dọn dẹp nhà cửa và thường lắm lời. Bằng cách hoán đổi đồ chơi tức là cho chúng tiếp cận với những “đặc trưng” của giới tính bên kia, để giúp xóa dần khoảng cách giới tính về tác phong và tính nết.

   Trong vòng một năm đầu, bé trai và bé gái cũng thích đồ chơi khác nhau. Ví dụ bé trai thích xe hơi, trái banh và súng ống, còn bé gái thích búp bê và những đồ chơi bếp núc. Dù người ta không biết sự tiến hóa tạo ra thiên hướng thích đồ chơi bếp núc bằng cách nào, nhưng có chỉ dẫn từ các loài vật khác cho thấy, giới tính có ảnh hưởng rõ rệt đến việc thích loại đồ chơi nào; mạnh mẽ, khám phá hay hiền hòa, cảm xúc. Cách nay vài năm, Melissa Hines, thuộc ĐH City ở Luân Đôn và Gerianne Alexander, thuộc Đại học Texas A&M đã đưa cho những con khỉ Vervet một bộ đồ chơi trong đó có búp bê, quả bóng da, nồi niêu và xe tải. Kết quả, bầy khỉ đực bỏ ra nhiều thời gian chơi xe tải và quả bóng da, còn bầy khỉ cái bận rộn với búp bê nhiều hơn. “Có vẻ như động vật cái được lập trình thích những món đồ chơi thiên về cảm xúc, để chúng có cơ hội biểu lộ tác phong chăm sóc, những đức tính sẽ giúp chúng nhiều trong cuộc sống sau này, còn động vật đực thì chọn các đồ chơi cảm giác mạnh như cách tập đối phó với những vấn đề cần đến cơ bắp, óc sáng tạo và lòng dũng cảm. Đàn ông thường mạnh mẽ và giỏi tính toán, trong khi phụ nữ dễ xúc động và có kỹ năng phát âm tốt hơn” – Hines nhận xét.

Đọc thêm bài viết:  Không có bằng chứng nào cho thấy bao cao su có thể gây ung thư

   Tuy nhiên, người ta vẫn còn tranh luận gay gắt về điểm dị biệt giới tính nào là do sinh học và được lập trình trước trong quá trình tiến hóa, điểm nào là do môi trường và nuôi dưỡng. Năm ngoái, câu hỏi nhạy cảm này đã được Đại học Harvard cố tìm cách trả lời. Larry Summers, lúc đó là Chủ tịch đại học Harvard đã tạo ra trận bão tranh luận khi ông cho rằng, khả năng bẩm sinh có thể là yếu tố quan trọng giúp giải thích tại sao có quá ít phụ nữ lọt vào những vị trí hàng đầu của các ngành khoa học như: toán, kỹ thuật và vật lý. Dù nhiều người không chấp nhận khẳng định này, vì họ xem đó như sự ngụy trang của “thuyết ưu sinh” (eugenics) vốn bị lên án gay gắt từ thời Quốc xã Đức, nhưng các giải thích sinh học liên quan đến tác phong con người đang được nghiên cứu bài bản trở lại bởi thế hệ các nhà khoa học mới. Theo trường phái tân Darwin (neo-Darwinism), các nhà khoa học này đang tìm cách lý giải tại sao một số dị biệt giới tính lại do bẩm sinh. Kỹ thuật chụp ảnh não tiên tiến cho phép họ xem xét bên trong não, khi nó đang hoạt động, để thấy sự khác biệt phản ứng giữa não đàn ông và đàn bà trước cùng một hoàn cảnh. Tuy nhiên, kết quả thu thập được cũng chỉ tương đối.

Đọc thêm bài viết:  Chuyện phòng the và những điều liên quan tới sức khỏe cần biết

   Dị biệt được lập trình từ trong thai

   “Trong quá khứ có lúc người ta giả định rằng, đàn bà chỉ là đàn ông với một số hormones phát sinh sau này – Tracey Shors, giáo sư thần kinh học Đại học Rutgers nói – Sự thật thì ngược lại, vì não được lập trình trước trong thai là não phụ nữ. Cho đến tuần thai nghén thứ 8, mỗi não người trông giống não đàn bà. Cũng giống như phần còn lại của cơ thể, não tiến hóa thành nam tính là do sự xuất hiện của testosterone trong thai nhi và tiếp tục một thời gian ngắn sau khi ra đời. Chính những hormones này đã tạo ra một cơ chế định hình cho tác phong nam tính sau này”. Như vậy, dị biệt tác phong và tư duy nam nữ xuất hiện sớm hơn ta tưởng. Từ khi mới 1 ngày tuổi, bé gái đã nhạy cảm với chuyển động khuôn mặt của người mẹ hơn đứa trẻ nam. Đó chính là do ảnh hưởng của testosterone. Nhiều nghiên cứu cho thấy, những bé gái từ trong thai với mức testosterone cao bất thường sẽ có một số tác phong như con trai sau này. Simon Baron-Cohen và Svetlana Lutchmaya, hai nhà nghiên cứu tại Đại học Cambridge phát hiện ra, con trai có mức testosterone tương đối cao trong thai ít có xu hướng nhìn vào mặt mẹ chúng, tiếp xúc mắt ít thường xuyên hơn và có vốn từ vựng kém hơn những bé trai có mức testosterone thấp.
Sự khác biệt về tác phong giữa hai giới tính ở nhiều khía cạnh phản ánh sự khác biệt về tỉ lệ giữa hai bộ não nam nữ. Trên thực tế, não nam giới lớn hơn não nữ giới 9%. Một số nhà nghiên cứu xem đây là lý do dẫn đến dị biệt về trí thông minh, nhưng khác biệt lại chủ yếu là do đàn ông to xác hơn đàn bà. Chụp ảnh cho thấy, não phụ nữ có tỉ lệ chất xám cao hơn não đàn ông, nhưng lại có tỉ lệ chất trắng thấp hơn. Nhưng tại một số vùng trong não phụ nữ, tế bào thần kinh có mật độ cao hơn đàn ông, để bù trừ vào sự thua kém về khối lượng. Điều này có nghĩa là, số tế bào thần kinh ở cả hai giới tính đều ngang nhau. Phần liên kết corpus callosum cấu tạo bằng chất trắng nối hai bán cầu não ở đàn ông mảnh hơn đàn bà (xét về mặt tỉ lệ) đã giúp giải thích tại sao đàn ông thường chỉ dùng một phía não để xử lý một số vấn đề, trong khi phụ nữ sử dụng cả hai phía. Nhưng sự dị biệt về cấu trúc và nối mạng này lại không ảnh hưởng gì đến trí thông minh đo bằng trắc nghiệm IQ, dù hai giới tính trả lời trắc nghiệm theo hai lộ trình khác nhau. Trong một cuộc trắc nghiệm chung đề tài, nữ giới sử dụng cả hai vùng não phải và trái, trong khi đàn ông chỉ sử dụng các vùng não trái. Nếu ở đàn ông có sự tương tác giữa lý lẽ toán học và thùy thái dương, thì ở phụ nữ không có sự tương tác này. Có vẻ IQ của đàn ông lệ thuộc vào chất xám nhiều hơn, trong khi phụ nữ lệ thuộc nhiều vào chất trắng. Tiến sĩ Baron-Cohen kết luận rằng, những dị biệt thiên hướng bẩm sinh giữa nam và nữ sẽ đi theo ta từ lúc bé đến trưởng thành.

Đọc thêm bài viết:  Thực phẩm dễ tìm cải thiện "bản lĩnh đàn ông"

   PHƯƠNG BỐI
(Theo The New York TimesI.H.T 16.8)

Cập nhật bởi: AlphaCMS